عبيد الله بن عبد الله ابن خرداذبه ( مترجم : سعيد خاكرند )

163

المسالك و الممالك ( فارسى )

شرقى ريزد . و سرچشمه رود جنديشابور كه بر آن پل زاب بسته شده از اصبهان است و به دجيل اهواز ريزد ، و سرچشمه رود سوس از دينور باشد و اين يك نيز به دجيل اهواز ريزد ، و مسرقان از دجيل ، بالاى شاذروان تستر جدا شده ، به درياى شرقى پيوندد . و سرچشمه زرين رود دشت اصبهان از آنجاست و رستاقهاى آن را كه هفده رستاق است آبيارى كرده ، آنگاه در شن زارها فرو رود ، سپس در كرمان در شصت فرسخى موضعى كه فرو رفته آب آن مى - جوشد ، و سرزمين كرمان را آبيارى كرده تا به درياى شرقى ريزد . و سرچشمه سيحان رود أذنه از سرزمين روم است و به درياى روم ريزد . و سرچشمه جيحان رود مصيصه از سرزمين روم باشد كه به رود تينات پيوسته و در دشت زنج جارى است و همچنين به درياى شام ريزد . و سرچشمهء أرند ، رود انطاكيه از سرزمين دمشق به موازات راه خشكى باشد و در امتداد جنوب جارى است تا به درياى روم پيوندد . و سرچشمه بردى ، رود دمشق از همان موضع است و غوطه را آبيارى كرده و به درياچه دمشق اتصال يابد . و سرچشمه قويق رود حلب از روستايى به نام سنياب در هفت مايلى دابق باشد و از حلب هجده مايل مىگذرد ، سپس به سوى قنسرين دوازده مايل جارى گشته و تا مرج الاحمر دوازده مايل ديگر جارى باشد ، سپس در اجمه فرو رود ، لذا از سرچشمه تا محل فرو رفتن آن چهل دو مايل است . در قبله بيت المقدس ( سنگى است ) . . . . بسم الله الرحمن الرحيم . برخى از معتمدان كه در شهرهاى تجارى بوده‌اند ، گفتند : آبهاى پشت جيحون ، رود بلخ و رودهاى بزرگى همچون جيحون . . . نوشيد و آن رودى است به نام كنكر ، در آغاز مملكت شاش ، و رودى به نام ترك و رودى به نام سياوات ، و رودى به نام طرازاب و غيره كه كشتيهاى